سه گروه، سه سطح تکلیف
طبق ماده ۹۵ قانون مالیاتهای مستقیم، صاحبان مشاغل (اشخاص حقیقی) بر اساس فروش یا درآمد سالانه در سه گروه قرار میگیرند:
| گروه | چه کسانی | دفتر |
|---|---|---|
| اول | فروش بالا و برخی مشاغل خاص | دفتر روزنامه و کل (پلمپشده) |
| دوم | فروش متوسط | دفتر درآمد و هزینه |
| سوم | فروش کم | دفتر قانونی لازم نیست؛ فرم خلاصهی درآمد و هزینه |
مرز فروش هر گروه را سازمان امور مالیاتی هر سال اعلام میکند. برخی مشاغل (مثلاً بعضی واردکنندگان، صادرکنندگان و مشاغلی که سازمان فهرست میکند) بدون توجه به میزان فروش در گروه اول قرار میگیرند.
گروهم را از کجا ببینم؟
در درگاه ملی خدمات الکترونیک مالیاتی (my.tax.gov.ir)، در پروندهی هر کد رهگیری ثبتنام، گروه همان پرونده دیده میشود. اگر چند فعالیت دارید، هر پرونده جدا بررسی میشود.
گروه کی عوض میشود؟
- اگر فروش یک سال از مرز گروه شما بیشتر شود، از سال بعد به گروه بالاتر میروید و باید دفتر همان گروه را پلمپ کنید.
- پایین آمدن گروه معمولاً خودکار نیست و به کاهش پایدار فروش و اعلام سازمان بستگی دارد.
اگر به گروه بالاتر رفتهاید، مهلت پلمپ دفاتر را از دست ندهید.
گروه چه اثری روی مالیات دارد؟
- رسیدگی: در گروه اول و دوم، ممیز بر اساس دفتر رسیدگی میکند؛ اگر دفتر نباشد یا رد شود، درآمد علیالرأس تشخیص داده میشود.
- جریمه: نگه نداشتن دفتر لازم ۲۰ درصد مالیات جریمه دارد (ماده ۱۹۳).
- مالیات مقطوع: بسیاری از مشاغل کوچک و متوسط میتوانند بهجای اظهارنامه، مالیات مقطوع تبصره ماده ۱۰۰ را بپذیرند؛ سقف آن با گروه فرق دارد.
- نرخ مالیات: نرخهای پلکانی ماده ۱۳۱ برای همهی گروهها یکی است؛ گروه روی روش تشخیص اثر دارد، نه نرخ.
اشتباهات رایج
- ادامه دادن با فرم گروه سوم بعد از رشد فروش.
- پلمپ نکردن دفتر در سال اول ورود به گروه بالاتر.
- یکی گرفتن «گروه» با «مقطوع بودن»؛ این دو جدا هستند.
مالیات شغل خود را با ماشینحساب مالیات مشاغل ببینید.