مالیات تکلیفی یعنی چه؟
در بیشتر مالیاتها خود مودی مالیاتش را حساب میکند و میپردازد. در مالیات تکلیفی، کسی که پول را میپردازد موظف است مالیات گیرنده را از همان پول کم کند و به سازمان امور مالیاتی بدهد. اگر این کار را نکند، قانون او را در پرداخت آن مالیات مسئول تضامنی میداند و جریمه هم به خودش تعلق میگیرد.
پس اگر کارفرما هستید، شرکت دارید یا مستأجر یک شخص حقوقی هستید، احتمالاً «مکلف» به کسر مالیات هستید، حتی اگر خودتان مالیات کمی داشته باشید.
رایجترین موارد
| پرداخت | چه کسی کسر میکند | مبنا |
|---|---|---|
| حقوق و مزایای کارکنان | کارفرما | ماده ۸۶؛ با نرخهای پلکانی قانون بودجه |
| اجارهی ملکی که مستأجرش دستگاه دولتی یا شخص حقوقی است | مستأجر | تبصره ماده ۵۳ |
| قراردادهای پیمانکاری و برخی خدمات | کارفرمای قرارداد | ماده ۱۰۴ (وضعیتش را پایینتر ببینید) |
| پرداخت به اشخاص غیرمقیم | پرداختکنندهی داخلی | مواد ۱۰۷ تا ۱۰۹ |
حقوق
کارفرما هر ماه مالیات حقوق هر کارمند را با جدول نرخهای همان سال حساب میکند، از حقوق کم میکند و همراه فهرست حقوق در سامانه ارسال میکند. مهلت هر ماه تا پایان ماه بعد است. رقم دقیق را با ماشینحساب مالیات حقوق ببینید.
اجاره
اگر ملک شما را یک شرکت، بانک یا دستگاه دولتی اجاره کرده، معمولاً همان مستأجر مالیات اجارهی شما را هنگام پرداخت اجارهبها کسر و واریز میکند. رسید آن را بگیرید تا در اظهارنامهی اجارهی خودتان از مالیات کم کنید. مالیات اجاره را با ماشینحساب مالیات اجاره حساب کنید.
پیمانکاری (ماده ۱۰۴)
سالها کارفرمایان از هر پرداخت به پیمانکاران و برخی ارائهدهندگان خدمات درصدی (معمولاً ۳ تا ۵ درصد) کسر میکردند و به سازمان میدادند. با اجرای سامانهی مودیان و صورتحساب الکترونیکی، این تکلیف برای بسیاری از قراردادها تغییر کرده است. پیش از بستن قرارداد یا پرداخت صورتوضعیت، وضعیت همان قرارداد را با کارشناس بسنجید؛ کسر نابهجا هم دردسر حسابداری دارد. ماشینحساب پیمانکاری کسورات رایج را کنار هم نشان میدهد.
مهلت واریز
- حقوق: فهرست و مالیات هر ماه تا پایان ماه بعد.
- اجاره و سایر موارد: معمولاً تا پایان ماه بعد از پرداخت؛ مهلت دقیق را در تقویم مالیاتی ببینید.
برای اینکه جا نمانید، یادآور پیامکی را روشن کنید.
اگر کسر نکنم یا دیر واریز کنم
- اصل مالیاتی که باید کسر میکردید از خود شما مطالبه میشود (مسئولیت تضامنی).
- جریمهی عدم کسر یا عدم واریز: ۱۰ درصد مالیات، بهعلاوهی جریمهی ماهانهی ۲٫۵ درصد برای هر ماه تأخیر.
- در شرکتها، هزینهی همان پرداخت ممکن است در رسیدگی پذیرفته نشود.
جریمه را با ماشینحساب جریمه تخمین بزنید.
اگر از پول من مالیات کسر شده
مالیاتی که از شما کسر شده، علیالحساب مالیات خود شماست. در اظهارنامهی سالانه (مشاغل، اجاره یا شرکت) آن را وارد کنید تا از مالیات قطعی کم شود. برای این کار گواهی یا فیش کسر را از پرداختکننده بخواهید و نگه دارید؛ بدون آن، ممیز کسر را نمیپذیرد.