خلاصه
- زنی که مهریهاش را میگیرد، بابت آن مالیات بر درآمد نمیدهد؛ مهریه طلب اوست، نه درآمد.
- اگر مهریه با انتقال ملک، سرقفلی یا خودرو پرداخت شود، این انتقال از نظر مالیاتی مثل فروش است و مالیات نقل و انتقال همان مال را دارد.
- پول نقد و سکهای که بابت مهریه پرداخت میشود، مالیات جداگانه ندارد.
انتقال ملک بابت مهریه
وقتی شوهر خانه یا زمینی را در برابر مهریه به همسرش منتقل میکند، در واقع بدهی خود را با آن ملک میپردازد؛ پس این انتقال معوض است، نه هدیه. سازمان امور مالیاتی آن را مثل فروش ملک میبیند و مالیات نقل و انتقال قطعی میگیرد: ۵ درصد ارزش معاملاتی ملک (ارزشی که سازمان برای هر منطقه تعیین کرده، نه قیمت بازار). رقم را با ماشینحساب مالیات نقل و انتقال ببینید.
این مالیات بر عهدهی انتقالدهنده یعنی شوهر است، مگر اینکه طرفین طور دیگری توافق کنند. دفترخانه پیش از تنظیم سند، از سازمان استعلام میگیرد و تا مالیات پرداخت نشود سند منتقل نمیشود.
سرقفلی (حق واگذاری) بابت مهریه
اگر سرقفلی مغازه بابت مهریه منتقل شود، مالیات انتقال سرقفلی به آن تعلق میگیرد که معمولاً ۲ درصد ارزش حق واگذاری است و انتقالدهنده آن را میپردازد.
خودرو بابت مهریه
انتقال خودرو بابت مهریه هم مثل فروش خودرو، مالیات نقل و انتقال دارد و هنگام تعویض پلاک استعلام میشود. اگر خودرو لوکس باشد، مالیات سالانهی خودروی لوکس هم باید پرداخت شده باشد. جزئیات در راهنمای مالیات خودرو ۱۴۰۵.
فرق «بابت مهریه» با «هبه»
اگر همان ملک را شوهر بدون اینکه بابت مهریه باشد به همسرش ببخشد (هبه)، انتقال بلاعوض است و مالیات آن با قاعدهی دیگری (ماده ۱۱۹، نرخهای نزدیک به مالیات ارث طبقهی اول) حساب میشود. کدام ارزانتر است بستگی به نوع مال دارد؛ اما عنوان سند باید با واقعیت بخواند. سند «بابت مهریه» بعداً در دادگاه و پروندهی مهریه هم اثر دارد.
مدارک
- سند ازدواج (برای اثبات مهریه)
- سند مالکیت یا برگ سبز خودرو
- کارت ملی طرفین
- فیش پرداخت مالیات نقل و انتقال که دفترخانه میگیرد
اشتباهات رایج
- گمان اینکه انتقال بابت مهریه «چون بین زن و شوهر است» مالیات ندارد.
- نوشتن «صلح بلاعوض» در سند بهجای «بابت مهریه» بدون مشورت؛ اثر حقوقی و مالیاتی متفاوت است.
- فراموش کردن بدهی مالیاتی خود ملک (مثلاً مالیات اجارهی سالهای قبل) که پیش از انتقال استعلام میشود.