طبق قانون مالیات‌های مستقیم، ورثه پیش از انتقال اموال متوفی باید مالیات بر ارث را بپردازند. از ابتدای سال ۱۳۹۵ مالیات ارث برای هر نوع دارایی با نرخ جداگانه و به‌صورت «هر دارایی جدا» حساب می‌شود (ماده ۱۷ اصلاحی).
طبقات ورثه
| طبقه | چه کسانی | ضریب نرخ |
|---|---|---|
| اول | پدر، مادر، همسر، فرزندان و نوه‌ها | ۱ برابر |
| دوم | پدربزرگ، مادربزرگ، خواهر، برادر و فرزندانشان | ۲ برابر |
| سوم | عمو، عمه، دایی، خاله و فرزندانشان | ۴ برابر |
نرخ مالیات ارث برای طبقهی اول
| نوع دارایی | نرخ | مبنا |
|---|---|---|
| سپرده‌ی بانکی، اوراق مشارکت و سود آن‌ها | ۳٪ | موجودی روز پرداخت |
| سهام بورسی و فرابورسی | ۰٫۷۵٪ | ارزش روز نقل و انتقال |
| سهام و سهم‌الشرکه‌ی غیربورسی | ۴٪ | ارزش اسمی یا ارزیابی |
| املاک | ۷٫۵٪ | ارزش معاملاتی |
| حق واگذاری محل (سرقفلی) | ۳٪ | ارزش روز |
| خودرو و وسایل نقلیه | ۲٪ | جدول سازمان |
| حق امتیاز و سایر اموال | ۱۰٪ | ارزش روز |
برای ورثهی طبقهی دوم نرخ‌ها دو برابر و برای طبقهی سوم چهار برابر است. مالیات را با ماشین‌حساب مالیات ارث حساب کنید.
معافیت‌ها
- وجوه بازنشستگی، وظیفه، مزایای پایان خدمت، بیمه‌ی عمر و دیه‌ی متوفی.
- اثاث‌البیت محل سکونت متوفی.
- اموال شهدا و برخی موارد دیگر که در ماده ۲۴ قانون آمده است.
مهلت اظهارنامه‌ی ارث
ورثه یا نماینده‌ی آن‌ها باید ظرف یک سال از تاریخ فوت اظهارنامه‌ی مالیات بر ارث را تسلیم کنند. نکته‌ی مهم: ورثه می‌توانند برای هر دارایی جداگانه مالیات را بپردازند و گواهی انتقال همان دارایی را بگیرند؛ لازم نیست همه‌ی اموال یکجا تعیین تکلیف شود.
مدارک لازم
- گواهی فوت و گواهی انحصار وراثت
- کارت ملی و شناسنامه‌ی ورثه
- اسناد مالکیت املاک، کارت خودرو، گواهی سهام و صورت‌حساب سپرده‌ها
- بدهی‌های مستند متوفی (برای کسر از اموال)
مراحل کار
- ثبت اظهارنامه‌ی ارث در درگاه my.tax.gov.ir.
- بارگذاری مدارک و اعلام اموال و بدهی‌ها.
- رسیدگی اداره‌ی مالیات و صدور برگ تشخیص برای هر دارایی.
- پرداخت مالیات و دریافت گواهی ماده ۳۴ برای انتقال به نام ورثه در دفترخانه، بانک یا بورس.